Một Ngày Không Có Điện

Hình minh họa: Juan Barreto/ Getty Images.

Từ ngày bị dịch Covid-19 tôi được hãng cho về nhà làm việc phù hợp với điều luật “shelter in place”, an vị tại gia. Công việc tôi làm hoàn toàn lệ thuộc vào hệ thống mạng nên cũng dễ dàng thôi. Làm việc ở nhà có nhiều điều lợi riêng nhưng cũng có điều phiền phức. Ăn nhiều là một trong những điều phiền phức đó. Nấu nướng nhiều là phiền phức thứ hai. Cho đến ngày hôm qua, tôi khám phá ra rằng, ăn nhiều, nấu nhiều chỉ là zero…không nghĩa lý gì hết.

Nhớ mấy năm trước tôi có nghe ca sĩ Đan Nguyên hát. “Một ngày không có em. Là lòng anh tan nát”. Em trong bản nhạc này phải là một cô gái trẻ để thương. Riêng em của tôi chỉ là một người điên nặng. Điện, thưa quý vị.

Hôm qua, trong giờ nghĩ, tôi mở TV lên nghe. Đang nửa chừng, tự nhiên TV tắt máy. Bấm qua bấm lại cái remote control mấy lần cũng chưa dám quả quyết nguyên nhân, đến khi bật công tắt điện trong phòng lên mới thật biết chắc là nhà bị điện cúp.

Con trai tôi về nhà học online, từ trên lầu xuống, nói, “Má, nhà không có điện, không có internet”. Không internet? Tôi vội vàng tới coi cái laptop của hãng đưa làm việc ở nhà, thì quả thật không có internet. Không internet nghĩa là không làm việc được mà còn không có email để liên lạc được. Thế là tôi lại vội vàng gọi điện thoại báo cho những nhân viên trong đội mình biết. 

Xong cú điện thoại tôi để ý là mức pin đã xuống thấp 50%. Điện thoại tôi cũ, mau hết pin. Tôi liền chạy tới chỗ ổ điện mà vẫn thường dùng để chạc(charge) pin mới hay rằng điện cúp nghĩa là chạc cũng cúp luôn.

Con trai tôi tự vấn, không biết cả khu bị cúp điện hay chỉ riêng nhà mình có vấn đề gì đó thôi. Nghe con hỏi, tôi cũng lo. Liền chạy ra ngoài đường, nhìn trên nhìn dưới có ai đó để hỏi. Khu tôi ở bình thường đã không thấy ai ngoài đường. Mùa Covid-19 lại càng vắng vẽ nữa. Chờ cũng đến khoảng 15 phút thì tôi vào nhà. Trong lòng cũng lo như con trai đã hỏi mà cũng vừa mệt nữa.

Tôi bấm 311 để gọi thành phố về việc cúp điện thì 311 này chỉ làm cho quận hạt mà thôi. Họ không giúp được cho tôi. Cuối cùng, tôi cũng mày mò lên mạng của thành phố và cuối cùng cũng được biết rằng khu vực tôi ở bị hư điện và sẽ mất khoảng 4 tới 6 tiếng đồng hồ để sửa. Tôi lại gọi cho bạn đồng nghiệp để họ biết tình trạng của mình, nếu thấy tôi không trả lời email thì cũng có lý do chính đáng. Lúc nầy điện thoại chỉ còn 30% pin.

Ngồi không, không biết làm gì, tôi text cho bà chị nói là chuẩn bị qua thăm má đây. Vừa bấm nút mở ga-ra thì cũng nhận ra ga-ra không mở được bởi đằng sau cái nút nhỏ bé đó là một ổ điện. Hai mẹ con lên youtube để coi cách mở ga-ra thì cũng đành chịu, đằng sau cái hộp internet đó lại là một ổ điện nữa.

Nhàn cư vi bất thiện. Ngồi không lại hay nghĩ đến ăn uống. Nhớ tới thùng mì gói Đại Hàn mua hôm trước, tôi tới nhà bếp nấu ấm nước sôi. Bật ga lên, ga không sáng. Tôi chợt nhớ ra dẫu là lò nấu ga nhưng vẫn phải có ổ điện để bắt đầu trước. Rốt cuộc thì đây là lò ga hay lò điện đây?

Chưa thấy lúc nào mà thèm tô mì gói Đại Hàn như lúc này. Ah, cái microwave! Tôi vội vàng lấy tô nước bỏ vào, bấm nút lên. Cũng điện! Cái máy nằm yên không trả lời. Khi con tôi còn ở trong Hướng Đạo nó có cách nấu ăn bằng ánh nắng mặt trời và giấy nhôm. Phải chi có cái máy tương tự như vậy trong lúc nầy tiện biết mấy. Có lẽ tôi phải ghi vào đề nghị để các nhà nghiên cứu phát minh ra nó.

Bây giờ, tôi mới nhận ra điện có thể dồn mình vào ngõ cụt. Công việc còn lại để làm là lau dọn. Dọn dẹp thì cũng có chừng. Mấy hôm nay cũng đã dọn dẹp rồi. Con trai từ trên lầu xuống nói nó ăn cereal. Đâu còn ăn cái gì được đâu, má. Không có điện mệt quá. Ừ. Chưa bao giờ thấy thích ăn mì gói Đại Hàn như hôm nay.

“Một ngày không có em.  
Là lòng anh tan nát”

Cách đây mấy năm, cô bạn tôi dự một tuần về thiền học. Cô nói, mỗi học viên không được dùng phone hay internet trừ khi có việc khẩn cấp. Tôi nhớ là không nghe cô than thở gì hết. Nhưng giá chót là cô cũng có điện, và chắc cũng có TV, radio vào giờ nghĩ.

Thực ra hai mẹ con tôi cũng không tệ lắm đâu. Nhớ những năm còn đi cắm trại với các con cũng vậy. Thường thì đi 3 ngày 2 đêm. Chỗ cắm trại không có điện, nước và lúc bấy giờ còn không có internet nữa. Vậy mà kỳ trại nào đi cũng vui. Có lẽ cái vui của đông người nó lấn áp qua cái bất tiện thiếu thốn của tiện lợi văn minh?

Thành phố nói thật đúng, 4 tiếng đồng sau điện có lại. Tôi nghe một tiếng “tách” nhỏ, TV có hình, có tiếng nói của cô xướng ngôn viên. Đèn trong nhà bếp sáng lên. Tôi nghe như có tiếng nước sôi, và mùi thơm của gói mì Đại Hàn.

Posted in Tuyet Van | Leave a comment

Phi Vụ 3 Giờ

Patriots hạ cánh ở phi trường Massachusetts hôm thứ Năm, 04/02

Erik Scalavino, PATRIOTS.COM WRITER
Tuyết Vân phỏng dịch

Chiếc máy bay đã hạ cánh. Chiếc máy bay có những màu sắc đặc biệt  lúc nào cũng làm người ta chú ý tới.

Những người đang lái xe trên đường đứng lại. Những nhân viên phi trường đang làm việc đứng lại. Có người lấy phone ra để chụp hoặc video chiếc máy bay đang từ từ tiến vào.

Màu đỏ, trắng, và xanh nổi bật với cái tên Patriots ở thân máy bay là cả một sự ngưỡng mộ.  

Quyền lực. Cao quý. Lý tưởng.

Trong ba năm vừa qua, chiếc máy bay này đã chở đội banh đã 6 lần chiến thắng đi khắp nơi. Mùa banh đã qua. Không ai hoạt động gì. Chiếc máy bay nằm im. Thêm vào đó, dịch Covid-19 đã làm ngưng tất cả.

Thế nhưng, tuần vừa qua, chiếc máy bay cất cánh đi về Ohio, rồi Alaska, bay qua Thái Bình Dương về hướng Trung Quốc. Vẫn một phi đoàn với bốn phi công, năm tiếp đãi viên, hai nhân viên cơ khí, và một phi công quan sát.

Ngoại trừ 12 người nói trên, chiếc máy bay hoàn toàn trống rỗng như một chiếc máy bay bỏ hoang. Nó bay đi trong thầm lặng nhưng mang một sứ mệnh là mang về một món hàng rất quý giá trong hoàn cảnh hôm nay.

Nửa tháng Ba, coronavirus như một cái gai đâm sâu vào nước Mỹ. Những dụng cụ bảo đảm vệ sinh như găng tay, khẩu trang trở nên quý giá và khan hiếm. Các tiểu bang khác, cũng như Massachusetts, phải lo tìm mua những thứ hàng thiết yếu này. Thống Đốc của Massachusetts, ông Charlie Baker, cũng kiếm gần kiếm xa cho các bệnh viện của tiểu bang mình, cuối cùng, ông có được hợp đồng mua 1.7 triệu khẩu trang, thứ khẩu trang dùng cho trong bệnh viện, người ta gọi N95, từ Shenzhe, Trung Quốc.

Lúc này, các hãng hàng không chở khách hoặc chở hàng hoá đã đóng cửa nhiều. Ông Baker không thuê được chiếc máy bay nào để chở món hàng quý giá của mình. Ông đành phải nhờ đến ban quản trị của đội banh nhà, đội banh nổi tiếng Patriots giúp đỡ. Ngay lập tức, hội đồng quản trị đồng ý, đề cử ông Jim Nolan trực tiếp ứng phó. Họ sẽ dùng máy bay của đội để làm chuyến không vụ này.

Ngày 23 tháng Ba, Nolan báo tin cho phi đoàn về ý định giúp Thống Đốc chở món hàng đặc biệt này. Tất cả mọi người đều đồng ý tham gia bởi họ biết rất rõ ràng cả nước, nơi nào cũng đang cần nó.

Được mọi người đồng ý giúp đỡ là dễ rồi, nhưng để được giấy phép chấp nhận thương vụ là cả một vấn đề.

Câu hỏi đầu tiên, máy bay mình có được phép bay qua Trung Quốc không? Câu trả lời, được, vì máy bay này được cấp phép bay tất cả mọi nơi trên thế giới. Có những chiếc máy bay chỉ có thể bay trên đất liền, không được bay qua đại dương. Cái mà chiếc máy bay này thiếu, vì ít khi bay tới châu Á, là software vẽ bản đồ cho đường bay và hệ thống liên lạc với không vận bên đó (Air Controller). Tuần cuối cùng của tháng Ba, chiếc máy bay được tân trang thêm để có thể thi hành nhiệm vụ. Đó là lúc người ta thấy nó hạ cánh ở tiểu bang Ohio.

Trong khi đó, ông Nolan và những người khác phải chạy lo về mặc ngoại giao và giấy tờ.

Chuyện không dễ chút nào. Để bay tới được Shenzhen phải qua bao kiểm duyệt và phê chuẩn. Thật ra, nó cần phải qua nhiều luật lệ như vậy từ phía Liên Bang Hoa Kỳ cũng như Tiểu Bang Massachusetts. Người ta cần phải biết lý do, đi như thế nào, đi ra sao, bao nhiêu người, họ là ai… và cả bên Trung Quốc, họ cũng phải cần biết tất cả những chi tiết ngọn nghành.

Nhiều người đã ra tay giúp đỡ nhưng người quan trọng nhất là ông lãnh sự quán Trung Hoa có văn phòng ở New York. Ông đã sắp xếp giấy tờ, liên lạc những văn phòng khác nhau, để chiếc máy bay của đội Patriots được phép bay vào Trung Hoa. Khi giấy phép đã có trong tay, ông bảo, nhưng 12 người phi đoàn cần phải có visa mới vào được.

Lập tức, Nolan phải cho máy bay ra Ohio để lấy giấy tờ, passport, hình chụp, rồi bay về New York để làm Visa. Lãnh Sự Quán đã làm việc vào ngày weekend, chạy đua với thời gian.

Thứ Hai, ngày 30 tháng Ba, chiếc máy bay hạ cánh ở Alaska, nghĩ ngơi một chút, trước khi một cuộc chạy đua 24 tiếng đồng hồ.

Chính quyền Trung Hoa đồng ý cho chiếc máy bay này xuống phi trường Shenzhen trong một giờ giấc nhất định và chỉ có thể ở đó 3 tiếng đồng hồ. Shenzhen là một thành phố kỹ nghệ như thành phố San Jose ở bắc Cali và không xa Hong Kong bao nhiêu. Bây giờ, tất cả ai tới Trung Hoa từ các quốc gia khác đều phải bị cách ly 14 ngày. Phi đoàn này không có 14 ngày để cách ly. Họ cần phải về, họ cần mang về những khẩu trang cho bệnh viện của họ. Họ sẽ không bước ra khỏi chiếc máy bay, không chạm mặt đất của quốc gia. Họ yêu cầu xin được miễn vì thời gian quá cần thiết để mang hàng về. Và cuối cùng thì họ được miễn.

Vì chỉ có ba giờ được đậu ở Shenzhen, Nolan và phi đoàn phải ráo riết tìm cách chở hàng và chuyển hàng qua khỏi hải quan trước khi máy bay đến. Cuối cùng, Nolan và đội Patriots đã tìm được một vị mạnh thường quân đồng ý giúp vào. Ông là chủ nhân của hãng kỹ nghệ Tencent, cung cấp một đội cũng 12 người để lo phần chuyên chở hàng từ dưới đất lên máy bay.

Khoảng nửa ngày thứ Ba, chiếc máy bay rời Alaska và đáp xuống Shenzhen lúc nửa đêm thứ Tư, ngày một tháng Tư. Hai giờ 57 phút sau đó, chỉ với ba phút trước giờ ấn định, 1.2 triệu khẩu trang đã nằm yên ổn trong chiếc máy bay của đội banh nổi tiếng Patriots.  

Họ trở lại Alaska vào trưa thứ Tư, và đêm thứ Năm, ngày 2 tháng Tư, họ về Massachusetts với 1.2 triệu khẩu trang cho tiểu bang.

Thống Đốc Baker quyết định đưa 300,000 khẩu trang qua New York, là nơi có bệnh dịch nặng nhất. Thứ sáu, ngày 3 tháng Tư, một chiếc xe truck lớn bắt đầu lăn bánh. Riêng 500,000 khẩu trang còn lại sẽ lần lượt được Shenzhen chuyển giao.  

Các bệnh viện ở Massachusetts từ nay đã có đầy đủ số lượng khẩu trang để những bác sĩ, y tá, và các nhân viên bệnh viện có thể yên tâm làm công việc của họ.  

Với một quyết định kịp thời, với sự tham gia của nhiều tấm lòng hảo tâm, với khả năng có thể cống hiến được, và với một chút may mắn, phi vụ 3 giờ đã thành công. Mission accomplished!

Ông Nolan nói rằng, trong hơn 20 năm làm việc với nhiều projects khác nhau, phi vụ này là project đã làm ông lo lắng nhất nhưng mãn nguyện nhất.

Posted in Tuyet Van | Tagged , , | 1 Comment

Tình Yêu Trong Thời Đại Dịch

Hayley Munguia-Orange County Register, Tuyết Vân phỏng dịch 

Halley Taylor and Jacob Frank were married in a small ceremony in a private backyard on the Palos Verdes Peninsula on Saturday, March 28, 2020. (Courtesy Liz Erban Photography)

Đám cưới của họ lúc đầu tính có 98 người khách ở Long Beach Museum of Art, sau giảm xuống 80 người, sau nữa còn 50, cuối cùng chỉ có bảy người ở một sân sau của một ngôi nhà tại Palos Verdes Peninsula.

Không có khăn trải bàn màu ngà, không khăn lau miệng màu hồng, không có số bàn màu vàng. Chỉ có tấm voan, cái vương miện, và chiếc áo có dâu dài màu trắng. Cô dâu, Taylor, chú rể, Jacob Frank, đã cưới nhau trong một khuôn viên nhỏ nhìn ra biển Thái Bình Dương.

Đó là ngày hai người đã bàn tính với nhau cách đây hai năm. Một tháng nay với đại dịch Covid-19, đám cưới từ 98 người khách còn chỉ 7 và con chó cưng của họ.

Taylor, 28 tuổi, và Frank, 27, gặp nhau khi họ cùng học Tiểu Học ở một ngôi làng nhỏ thuộc tiểu bang Ohio. Trong lứa tuổi ngây thơ đó, cả hai đã có những tình cảm đặc biệt cho nhau. Họ đâu ngờ rằng tình cảm đó đã đưa họ đi qua hai mươi năm, và hôm nay, đứng trên bờ biển cao này vào một ngày thứ Bảy êm ả để bắt đầu cho một hành trình mới.

Hai bên gia đình muốn họ làm đám cưới ở Ohio nhưng cả hai muốn làm đám cưới ở Cali để gia đình qua đây chơi luôn thể.

Ngày 21 tháng Giêng, tiểu bang Washington có ca nhiễm bệnh đầu tiên. Hai ngày sau, chính phủ Trung Hoa  ra lệnh phong tỏa tỉnh Hubei là nơi trung tâm dịch bệnh bấy giờ.

Frank đang là bác sĩ thực tập. Anh theo dõi bản tin này nhưng nghĩ nó không ảnh hưởng đến ngày cưới của mình.

Những bản tin về dịch bệnh tiếp tục lan ra. Illinois. California. New York. New Hampshire. Và tiếp tục. Ngày 9 tháng Ba, tiểu bang Oho tuyên bố lệnh khẩn cấp. Mỗi ngày điều luật nghiêm khác hơn. Từng người khách, từng gia đình lần lượt cáo lỗi vì không thể nào đến được. Kế hoạch cho ngày cưới của họ thay đổi theo từng ngày. Cuối cùng, ngày 19 tháng Ba, thành phố ra lệnh chỉ có thể tụ họp 10 người cùng một lúc. Người đại diện nơi tổ chức tiệc cưới gọi họ phải dời bỏ.

Trong năm cuối của bậc Trung Học, hai người có hẹn hò một thời gian ngắn rồi mỗi người tiếp tục lo vào Đại Học. Họ gặp lại năm 2013 và gắn bó với nhau từ đó. Buổi chiều khi gia đình và bạn bè tụ họp ăn uống để mừng cho Frank chuẩn bị đi Cali làm bác sĩ thực tập, anh quỳ xuống cầu hôn với Taylor.

Hai năm, sau ngày cầu hôn và cách xa gia đình nửa phần đất nước, ngày cưới lại là ngày không như họ mong đợi. Nhưng rồi họ quyết định vẫn tiến hành. Một cách nhanh chóng, họ lựa được địa điểm, vẫn giữ đúng ngày cưới đã định, trong buổi chiều thứ Bảy, trước bờ biển Thái Bình Dương. Họ trao đổi lời thề, ở bên nhau, lo cho nhau, dù hoàn cảnh tốt hay xấu, dù giàu hay nghèo, dù ốm đau hay khỏe mạnh.

Taylor nói, tôi rất vui chúng tôi đã làm đám cưới được. Sang năm, chúng tôi sẽ làm một bữa tiệc ở Ohio, nơi có gia đình và bạn bè chúng tôi. Nó không phải là một ngày như chúng tôi đã định trước nhưng vẫn là một ngày rất đẹp và chúng tôi rất cảm ơn đã có được ngày nầy.

Xong đám cưới, chúng tôi vẫn còn có công ăn việc làm. Biết bao nhiêu người đã không được như vậy.  

Gia đình và bạn bè của họ gửi lời chúc mừng và tiếc là đã không có mặt để chứng kiến cho họ nhưng với Taylor và Frank, họ đã có quá nhiều may mắn.

Hayley Munguia, Tuyết Vân phỏng dịch

Posted in Tuyet Van | Tagged , , | Leave a comment

Chống Dịch Bằng Trái Tim

Ảnh Nguồn: Bên vách Đá. Hoàng Phước.
Giữ Chút Gì Cho Huế.

Không ai chống dịch bằng trái tim. Người ta chống dịch bằng vaccine, thử bệnh, và cách ly. Gần hai tháng nay dich COVID-19 chế ngự đời sống hằng ngày của dân chúng ở đây. Mấy hôm nay, ngày nào cũng có Tổng Thống, Thống Đốc tiếu bang và Thị Trưởng thành phố báo cáo cho dân chúng về tình trạng hiện tại, kế hoạch và những chỉ thị ban hành để giúp dịch bệnh khỏi lan ra cùng một lúc quá nhiều.

Người dân thì hoang mang, kéo nhau đi mua đồ, dự trữ lương thực và những dụng cụ cần thiết để bảo vệ sức khỏe. Thế là khẩu trang trở nên khan hiếm, gạo không còn, giấy vệ sinh không có, nước chai trở thành một món hàng mà người ta phải xắp hàng dài chờ đợi.

Có gia đình sáng đi mua, chiều cũng đi mua. Vợ chồng con cái rủ nhau đi, chất đồ đạc trên chiếc xe đẩy dành cho những món hàng lớn như TV hay bàn ghế. Mua ở Costco xong lại qua Home Depot mua tiếp. Có người mua gel thoa tay ở chỗ Dollar Tree xong về bán lại giá cao hơn. Chính quyền địa phương và cộng đồng mạng đã phê bình về điều này rất nhiều. Trong cơn khủng hoảng người ta biến dạng, không phải chỉ riêng ở đây mà những nơi khác thì cũng vậy thôi.

Thế nhưng trong cơn khủng hoảng người ta lại cũng có những tấm lòng vàng hiện ra. Vũ Hán, nơi đầu tiên và là trung tâm của COVID-19 có rất nhiều câu chuyện thương tâm. Một vị bác sĩ đã về hưu nhưng tình nguyện về bệnh viện làm việc trong thời gian gấp bách nầy. Ông đã mắc bệnh và mất ở tuổi sáu mươi bảy. Câu chuyện của ông nhắc tôi nhớ đến vị bác sĩ người Pháp trẻ tuổi mất ở Hà Nội trong thời dịch SARS cách đây mấy năm. Một cặp vợ chồng bác sĩ trẻ đã phải sống xa nhau ba tháng. Anh chồng bác sĩ bị đưa về làm việc ở Vũ Hán. Hai vợ chồng dùng mạng xã hội để liên lạc nhau. Đầu tháng Ba khi tình hình đã thuyên giảm anh hứa sẽ đưa cô về Vũ Hán để ngắm hoa đào. Cộng đồng mạng chúc anh khỏe mạnh để có ngày đoàn tụ và thực hiện lời hứa của anh.

Khi Italy bị giới nghiêm, người ta đứng ở ban công nhìn ra đường, nhìn những chiếc xe cứu thương đưa xác người đi chôn, nghe tin bệnh viện chật người, bác sĩ và y tá phải làm việc trong hoàn cảnh cực kỳ khó khăn. Một người, hai người, rồi nhiều người đứng ở ban công hát những bài hát ca ngợi về tình người và lòng biết ơn đến những vị bác sĩ và y tá đang phải ngày đêm lo cho tính mạng của người khác.

Ở đây cũng vậy. Khi mầm dịch bắt đầu lan rộng, các hội đồng chính phủ và thiện nguyện đều nghĩ đến cách giúp đỡ những người dân vô gia cư. Trường học đóng cửa, họ nghĩ đến làm cách nào để các em vẫn có đủ phần ăn hàng ngày. Chưa hết, họ nghĩ đến cha mẹ của các em. Làm sao cha mẹ đi làm khi con nhỏ ở nhà. Cuối tháng, làm sao có tiền để trả tiền nhà, tiền điện nước đây. Bao nhiêu là câu hỏi xuất phát từ trái tim trong hoàn cảnh của dầu sôi lửa bỏng.

Với tình trạng chen nhau mua chất trữ vật dụng quá mức, nhiều cửa tiệm đã không còn đồ vào buổi chiều. Một bà mẹ trẻ hối hả đi vào tiệm để mua đồ và khi nhìn thấy từng dãy hàng trống trải không còn gì để mua cô bật òa lên khóc. Khi hỏi, cô trả lời, tôi không có nhiều tiền để mua nhiều đồ. Tôi chỉ có thể mua được cho một hoặc hai ngày. Tôi đi làm từ sớm cho đến chiều tối mới về. Mấy hôm nay tới đây để mua đồ thì cứ thấy không có đồ nữa. Lập tức mọi người lấy ra một ít đồ của mình chia xẻ với cô. Người đưa cô vài cuốn giấy đi cầu, người cho hai lon bắp, người đưa nước. Chỉ trong năm mười phút chiếc xe của cô đầy thực phẩm cho ba ngày ăn. Cô ôm mặt khóc càng to hơn. Có người tới ôm cô. Có người cùng khóc theo với cô. Khóc, nhưng chắc ai cũng thấy vui vì mình đã chia xẻ được. Nhận thì vui đã đành, nhưng cho, đó là một hạnh phúc.

Một buổi sáng, hai vợ chồng tôi đi Costco để mua thêm những thực phẩm trong nhà. Anh bỏ tôi xuống trước để đứng xắp hàng trong khi anh đi kiếm chỗ đậu xe. Khi trở lại, anh nói với tôi, thấy đằng sau mình có một bà mẹ với ba đứa con, hay là mình đổi chỗ đi, mình chỉ có hai người lớn thôi. Khi chúng tôi tới nói, cô ngạc nhiên và mừng ríu rít. Tôi cứ phải nói với cô, không sao đâu cô, mãi. Cô còn trẻ quá. Cô đâu biết cách đây mấy mươi năm đất nước này cũng đã cưu mang chúng tôi, cho chúng tôi cơ hội, thì việc làm ngày hôm nay có nghĩa gì đâu chứ.

Con trai tôi về nhà học online. Tôi cũng được hãng cho làm ở nhà. Với điều lệnh “shelter in place”, an vị tại gia, nhiều thương hiệu phải đóng của. Disneyland, Malls, rạp xi nê, gym, tiệm ăn, nhà hàng đều phải đóng cửa. Nhiều người phải mất việc làm. Nhiều người chỉ còn có thể làm bán thời gian. Cuộc đời có nhiều bất ngờ. Mới đây các nhà thời sự còn nói về sự vững mạnh của nền kinh tế mà nay thì đã hoàn toàn khác rồi. Tôi nhớ tới cậu thanh niên trẻ làm việc ở tiệm Burger King. Cậu vừa làm vừa học đại học trung cấp. Không biết cậu có còn được làm nữa không. Tôi vội vàng quay sang con trai dặn, chút nữa con ra mua cho má một cái fish sandwich, mua cho con nữa. À, chắc là từ nay mình nên ăn ngoài một tuần ba lần đó con.

Mùa dịch này chỉ mới bắt đầu.

(Index: Chong Dich Bang Trai Tim)

Posted in Tuyet Van | 1 Comment

Những Con Số Biết Nói

tuong dai

Ngay từ khi chúng ta vừa mới ra đời những con số đã gắn liền với ta. Đó là con số của ngày sinh và theo tử vi đông phương con số của định mệnh.

Tôi sinh năm 1956, hai năm sau khi đất nước chia đôi, và là năm để chuẩn bị tổng tuyển cử nhưng sự chia đôi đó kéo dài 20 năm. 1975, đất nước thống nhất, chỉ có lòng người thì chia đôi.

Khi lớn lên một chút nữa, không ai là không biết đến biến cố Tết Mậu Thân năm 1968. Tôi có nghe, năm đó theo thoả thuận, hai bên được hưởng vài ngày ngưng chiến để ăn Tết nhưng rồi cuộc tổng tấn công lại bùng nổ. Nói đến Tết Mậu Thân là phải nói đến Huế. Là phải nói đến Chuyện Một Chiếc Cầu Đã Gãy của nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng và Giải Khăn Sô Cho Huế của Nhã Ca. Năm tôi ra Huế học vẫn còn một hai dấu vết của trận chiến năm đó.

Rồi chiến tranh vẫn tiếp tục. Sống ở một đất nước thanh bình như hôm nay chiến tranh là một điều gì rất khủng khiếp. Khi nghe trên tin tức những người lính tử trận ở chiến trường Iraq hay A Phú Hãn tim người ta nhói đau. Nhưng thời gian sống trong nước, lớn lên trong chiến tranh thì những tin tức như vậy là cuộc sống hàng ngày.

Bảy năm sau, 1973, hiệp định Paris ký kết. Lứa tuổi của chúng tôi còn nhỏ để biết cái gì sẽ xảy ra. Tôi nhớ có nghe ngưng bắn nhưng vẫn cứ thấy chiến tranh. Tháng Ba 1975, chị em tôi di tản ra khỏi Huế. Chúng tôi có người quen mất ở trận chiến cuối cùng đó. Mất không có thân xác và mảnh giấy báo tin đem về. Chỉ thấy không trở về nhà nữa là biết đã mất rồi.

Khi mình ở trong cái vòng quay thì bắt buộc phải quay với nó. Chúng tôi đã quay như vậy đến bốn năm. Trong cái thay đổi khốc liệt và khó khăn của thời điểm đó chúng tôi vẫn có được những tình cảm chia xẻ ngọt bùi mà bây giờ nhắc lại còn thấy nao nao.

Tháng Sáu năm 1979 gia đình chúng tôi rời Việt Nam. Cuối năm 1980 chúng tôi định cư ở Hoa Kỳ. Trong cái 40 năm đằng đẳng tôi gần như không còn nghĩ đến cuộc chiến của năm đó nữa. Thay vào đó là những tin tức của cuộc chiến hiện tại. Hôm nay TV báo tin có hai người lính tử trận bên chiến trường Trung Đông. Ngày hôm kia, một chiếc máy bay bị bắn rơi. Tôi theo dõi những tin tức như vậy. Những mùa lễ đặc biệt tôi đi với con trai cắm cờ tưởng niệm ở nghĩa trang quân đội. Tôi không còn có những con số nào để gắn liền với lịch sử của đất nước

Tháng chín vừa qua, Người Việt có bản tin về hài cốt của 81 chiến sĩ binh chủng Nhảy Dù VNCH đã hy sinh tại chiến trường Việt Nam vào năm 1965. Bản tin thật đầy ngạc nhiên và xúc động. 81 người lính Nhảy Dù và 4 phi công Mỹ đã thiệt mạng trong chuyến bay trên một vùng hẻo lánh năm đó. Năm 1974 chính phủ Hoa Kỳ tiếp cận được nơi rớt máy bay và mang tất cả hai cốt đưa về nước. Cuối cùng, 54 năm sau, 81 bộ hài cốt của những người lính được chở đến Nam California và yên nghỉ ấm cúng ở đây. Câu chuyện nghe như một hoang đường dã tưởng. Lòng tôi rưng rưng nghĩ đến những người lính và gia đình của họ. Tôi cũng có con trai. Tôi cũng có một tuổi trẻ đầy mộng mơ. Riêng họ, chiến tranh đã cướp mất đi những điều đó. 81 người lính Nhảy Dù.

Mới gần đây thôi, chúng ta nghe về 39 người Việt chết trong chiếc xe vận tải trên đường trốn vào Anh quốc. Họ là những người muốn đi tìm tương lai tốt đẹp hơn nhưng định mệnh oan nghiệt đã dập tắt giấc mơ của ho… 39 người Việt nầy tuổi còn trẻ. Có lẽ chiến tranh ở trong những hình thức khác nhau bởi tôi vẫn nghe người chết trẻ như tôi đã nghe từ mấy mươi năm về trước.

Cũng mới gần đây thôi trên trang phân ưu của báo Người Việt chúng ta biết đuoc thuyền trưởng Jeon Je Young vừa qua đời. Thuyền trưởng Jeon là người Đại Hàn. Ông bất chấp lệnh của thượng cấp và đã cứu vớt 96 thuyền nhân đang lênh đênh trên biển cả vào năm 1985. Ông đã bị đuổi việc sau đó và gia đình lâm vào cảnh khó khăn. Năm 2004 ông và gia đình đến thăm Nam Cali và đã được cộng động ở đây vinh danh ông. Chiến tranh nào cũng có những anh hùng. Và ông là một anh hùng bởi tấm lòng ông cũng lớn như biển cả ông đi.

Những ngày đi vào cuối năm tôi lại có những con số liên quan đến cuộc chiến ngày xưa. Cũng tưởng nó đã qua rồi, quên rồi, nhưng nó vẫn còn đó. Thỉnh thoảng lại nghe tin những người con lai Mỹ tìm được mẹ ruột hay cha ruột của mình. Tôi mừng cho họ như mừng cho một người thân. Cuộc chiến mà tôi đã lớn lên vẫn ở đây. Tôi muốn gửi nén hương lòng cho một quá khứ.

Index: Nhung Con So Biet Noi

Posted in Tuyet Van | Tagged | 1 Comment

Gặp Lại Anh Ôn Nhất Thông

DapDa

Nhận được tin của anh Thông sau hơn 40 năm chỉ có thể diễn tả bằng những tĩnh từ rất ngắn. Đột ngột. Bất ngờ. Ngạc nhiên. Và xúc động.

Anh Thông là người bạn thân thời thơ ấu của chị Mai và là người anh dễ thương của Đập Đá. Năm 1979, biết được đêm hôm đó là buổi tối phải xuống bến tàu, chị Mai đi ra đường cái sau để thăm gia đình anh. Chị về buồn bã nói, nhà không thấy ai hết mà sao vắng lặng quá.

Những năm đầu ở xứ người đôi khi hai chị em ngồi nhắc tới những anh em bạn bè cùng quê. Biết được hoàn cảnh đất nước lúc bây giờ nên cũng sợ người này phải khổ, người kia phải cực, và trong đó có tên anh Thông. Đầu thập niên 90, nghe tin anh đã qua đời. Hai chị em vô cùng thương tiếc anh đã chết trẻ và có lẽ chết trong khổ cực.

Tháng năm vừa rồi chị Hân và anh Dương qua Mỹ. Buổi tối ngồi trong xe với anh chị đi vòng vòng trong thành phố, muốn nhắc tới anh như một chút tưởng nhớ nhưng thấy đau lòng quá lại không dám nói ra.

Bây giờ thình lình nhận được tin anh. Anh và gia đình đang sống ở Berlin. Có phải cuộc đời và sân khấu có những lẫn lộn nhau không? Anh đã xác nhận Vũ Ôn chính là anh Ôn Nhất Thông mà vẫn cứ còn thấy ngạc nhiên.

Trước khi video chat với anh sáng nay, hai chị em ngồi tính sẽ nói với anh cái gì trước. Hơn 40 năm bặt tin nhau thì có rất nhiều điều để nói và cái gì cũng là điều cần nói trước cả. Cuối cùng hai chị em đồng ý là muốn nói về anh, muốn nghe anh kể những gì anh đã sống qua trong quãng thời gian đó.

Chị Mai nói anh hãy kể về mình bắt đầu từ tháng Tư 75. Anh nhắc tới khoảng thời gian giữa 75 và 76 khi em xuống nhà anh tập hát với các anh em khác, trong đó có anh Dương và chị Hân. Cảm ơn anh. Em vẫn còn nhớ rõ và trân quý kỹ niệm của những ngày tháng đó lắm. Anh kể những ngày đi lang thang, đi làm thủy lợi rồi đi qua Cộng Hòa Đông Đức. Anh kể về ba mẹ và anh em của anh, căn nhà của ông bà nội anh. Ngày xưa, chúng ta đã biết trong sách văn hay sách sử, triều đại thay đổi con người thay đổi. Ai công hầu ai khanh tướng. Trong trần ai, ai dễ biết ai. Nào ai ngờ rằng những thế hệ trong thời đại của chúng ta phải trả lời “Thế Chiến Quốc, thế Xuân Thu”, phải không anh?

Nhưng thôi, đó là quá khứ. Đã 45 năm rồi. Chúng ta không có 45 năm nữa để sống tiếp. Chúng ta cũng không có gì để bàn về tương lai. Điều dễ nói nhất là những kỷ niệm đẹp của tuổi thơ và nơi chốn đã một thời lớn lên. Có lẽ đó là lý do chị Mai nhắc nhiều về những ngày còn học ở bậc Tiểu học xuống dưới nhà chị Trâm và nhà anh chơi. Nó dễ chịu như mình đi về lại căn nhà của mình.

Mùa Giáng Sinh năm nay chị Mai và em đã nhận món quà sớm hơn đó là nhận được tin của anh, anh Thông. Hai năm nay em cũng có những ngạc nhiên gặp lại đồng hương và bạn bè cũ nhưng gặp lại anh sáng nay trên video chat đã kết thúc 2019 là một năm trọn vẹn.

Index: On Nhat Thong

Posted in Tuyet Van | Tagged , | Leave a comment

Mợ Bốn

Lotus 1

Mợ Bốn tôi đã qua đời. Bà ra đi êm đềm trong giấc ngủ ở cái tuổi 97.

Mợ Bốn tôi là con gái Bồng Sơn. Nước da trắng , cao ráo, và sang trọng. Mợ đã đi học hết bậc Tiểu Học.  So với nữ giới thời đó, đó là một học thức khá cao. Năm Mợ về làm dâu, Mợ mặc chiếc áo dài Le Mur, Má tôi nói hai bên phố Cảnh Hàng ai cũng trầm trồ khen.

Mợ Bốn tôi có bốn người con. Người con út, Mợ có mang khi cậu Bốn phải đi tập kết. Mợ cho người con gái lớn lúc đó 8 tuổi đi theo với cậu cho vui, đi 2 năm rồi về. Cái 2 năm đó trở thành 20 năm đằng đẵng. Mợ ở gần với bên chồng, một mình nuôi ba đứa con.

Trong thời đệ nhị Cộng Hoà, chúng tôi có nhận lá thư cậu viết gửi về, hỏi thăm đứa con cậu chưa biết mặt lúc ra đi là con gái hay con trai. Năm 1975, cậu và người con gái lớn từ Hà Nội về. Cậu vẫn không lấy vợ. Gia đình đoàn tụ cho đến năm 1978 lại một cuộc phân ly.

Đó là khoảng thời gian cao trào của vượt biên và bán chính thức. Gia đình người con gái út ra đi trên chiếc tàu lớn. Đêm đó có 3 chiếc tàu nhổ neo. Hai chiếc tới được bến. Riêng chiếc tàu của chị thì chẳng bao giờ nghe tin tức nữa. Đau thương lại đến với Mợ mà lần này có lẽ còn hơn cả lần của hai mươi mấy năm về trước. Mợ Bốn tôi có đôi mắt buồn. Không biết đó có phải là định mệnh đã an bài trước cho Mợ.

Năm tôi có đứa con đầu lòng, mỗi ngày cô nanny ra về lúc 6 giờ, chồng tôi thì về nhà lúc 6 giờ rưỡi. Tôi một mình coi con khoảng nửa tiếng đồng hồ mà cảm thấy khổ sở vô cùng. Khi ngồi ôm con tôi hay thường nghĩ đến mợ Bốn tôi, nghĩ đến cái khổ của Mợ một mình với ba đưa con nhỏ không có Cậu trong gia đình. Lòng tôi đầy thương cảm đến Mợ nói riêng và những người đàn bà khác trong hoàn cảnh chiến tranh nói chung.

Hình như trong lịch sử không có cuộc chiến tranh nào đã chia rẽ gia đình dài như cuộc chiến ý thức hệ của thế kỷ trước. Buồn làm sao.

Mợ Bốn tôi đã ra đi rồi. Chúng tôi không cho Má tôi hay. Năm ngoái khi Má tôi hãy còn khỏe chúng tôi có chở Má đi thăm Mợ. Trong cái trí mờ mịt của căn bệnh đôi mắt Mợ sáng lên khi thấy Má tôi vào. Mợ vẫn nhận ra Má tôi. Chị dâu em chồng gắn bó từ thời ở quê, xa quê, rồi xa nước. Không biết có phải vì linh cảm, Má tôi trong lòng cứ thấy buồn. Chị Bốn của Má tôi nay đã không còn nữa. Một đời tận tụy lo cho con Mợ ra đi trong vòng tay thương yêu của con Mợ.

Tôi mở Youtube nghe Khánh Ly hát Trịnh Công Sơn. Thường thì tôi không dám nghe cô hát những bản nhạc của Trịnh Công Sơn khi ở nhà có một mình. Tối hôm nay tôi muốn nghe từng lời hát da diết, muốn để cái buồn thấm lịm vào người bởi trong cuộc đời này đã có một Mợ Bốn trong đại gia đình của dòng họ bên Ngoại tôi.

Index: Mo Bon

Posted in Tuyet Van | Tagged | Leave a comment