Giã Từ 2020

Và cuối cùng những ngày cuối của tháng Mười Hai cũng đã tới, kết thúc cho năm 2020, một năm cực kỳ khủng hoảng, xót xa và nước mắt.

Vào những ngày đầu tháng Ba, trong khi nhìn thấy cơn đại dịch Covid-19 đã và đang hoành hành trên các nước khác, sự tàn phá của nó bắt đầu lan rộng tới đây. Tổng thống Hoa Kỳ tuyên bố quốc gia đang ở vào tình trạng khẩn cấp (National Emergency). Những ngày tiếp theo đó Tổng Thống, Thống Đốc tiểu bang hàng ngày báo cáo cho dân chúng về tình trạng hiện tại, kế hoạch và những chỉ thị ban hành để giúp dịch bệnh khỏi lan ra cùng một lúc quá nhiều. Cuối cùng, vào tuần lễ thứ ba của tháng Ba, lệnh “shelter in place” hay “safer at home” (yên vị tại gia) được thi hành. Chỉ trong một tuần, số người bị nhiễm bệnh nhảy vọt cao. New York, New Jersy lockdown. Cả thế giới đang chống chọi một cuộc chiến không cầm tới vũ khí. Và nước Mỹ trở nên gần như bất động.

Tháng Ba, hoc khu trường học đóng cửa đến mùa hè. Con trai tôi trở về nhà học online. Disneyland, Malls, rạp xi nê đóng cửa. Las Vegas tắt ánh điện màu. Broadway khép tấm màn nhung. Lịch trình ca nhạc huỷ bỏ. Tháng Ba, mùa của March Madness, những trận bóng rổ của các trường đại học ngừng hẳn. Baseball, môn thể thao ái mộ, chuẩn bị vào vào mùa mới của năm 2020 cũng đình hoãn. Những công ty du lịch, du thuyền hoàn tiền trả cho khách. Cuộc tranh biện của đảng Dân Chủ giữa hai ông Joe Biden và ông Bernie Sanders diễn ra không khán giả. Công viên, bãi biển giới hạn người tới. Olympic đổi qua năm 2021. Thị trường chứng khoáng rớt ngàn mấy, hai ngàn điểm trong một ngày. Tôi nhắm mắt không dám nhìn vào trương mục của mình. Nhân viên nhiều hãng chuyển qua làm việc ở nhà, phần khác phải bị layoff. Theo lệnh của Thống Đốc tiểu bang, những công việc quan trọng (essential) như thực phẩm, thuốc tẩy, canh xăng, hay những công việc sửa chữa tiếp tục hoạt động, còn lại tất cả sẽ phải tạm hoãn.

Tháng Ba, hàng loạt cửa tiệm khác nhau, nail salon, gym, tiệm may, tiệm giặt ủi, tất cả phải đóng của. Hàng loạt nhân viên đang có công ăn việc làm phải thất nghiệp. Văn phòng bác sĩ, nha sĩ, luật sư, bệnh xá (clinics) đóng của. Bệnh viện chỉ điều trị những ca mổ cần thiết, những ca mổ khác nếu có thể dời (elective surgery) sẽ phải dời ngày. Trong tuần lễ đầu tiên, có hơn 3 triệu người điền đơn thất nghiệp. Từng hàng xe dài nối đuôi nhau trong các sân vận động lớn chờ nhận thực phẩm cứu trợ. Ở những nơi khác, từng hàng xe dài của các hãng cho thuê xe nằm yên không khách tới. Và phi trường bận rộn nhất nhì của thế giới, giờ đây cũng im lìm không có tiếng phi cơ cất bay. Tất cả gần như tê bại.

Dịch bệnh phát triển mạnh ở các viện dưỡng lão nơi nhiều người già đã chết cô đơn không người thân vào gặp mặt. Tang lễ vội vàng trong sợ hãi. Nhiều bác sĩ đã phải đối diện với sự lựa chọn bệnh nhân nào nên được chữa trị trước. Nhiều sản phụ vì nhiễm dịch bệnh đã phải mổ sớm sinh con để được đưa đi cách ly chữa trị . Nhiều bác sĩ, y tá đã không dám về nhà sau một ca làm việc bởi sợ phải lây cho gia đình. Họ phải tắm rửa, thay đổi quần áo trước khi bước vào nhà. Nhiều người đã về hưu nhưng họ tình nguyện trở lại làm việc, chung tay nhau đương đầu với con đại dịch. Họ là những thiên thần áo xanh.

Học sinh Trung Học lớp Mười Hai, một năm học quan trọng trong đời học sinh và là một năm đầy sinh động, đã chẳng có thể ký tên vào cuốn Year Book, dự trận thể thao cuối cùng, đi promp, và nhất là làm lễ ra trường với tất cả những nghi thức trang trọng. Tuổi trẻ của họ đã mất đi phần nào. Họ chia tay trường lớp, thầy cô, và bạn bè vội vàng vào vào một ngày của nửa tháng Ba. Chưa kịp bày tỏ tình cảm cho riêng ai hay một cái bắt tay hay một lời hứa hẹn thì đại dịch đã cuốn hút đi thời gian trong trắng ấy.

Giã từ 2020. Những tiểu thương bắt buộc phải đóng cửa, sa thải nhân viên. Khi lock down ở nửa tháng Ba, thắng Tư đầu tiên không biết làm sao trả tiền thuê cho tháng mới. Một năm chưa bước vào rạp xi nê. Gym, nhà hàng hoạt động ngoài trời dưới những tấm dù EZ Up. Tại các siêu thị, người ta xếp hàng dài để mua giấy vệ sinh, dùng mask và giữ khoảng cách 6 feet cách nhau. Con cái ở xa nghe cha mẹ đau không thể về thăm. Tang lễ giới hạn người tới dự.

Giã từ 2020. Mỗi một ngày lễ là một cơn nhức đầu với số lượng người nhiễm bệnh lại tăng cao sau đó. Mỗi tháng con số trên bảng thông kê cao hơn tháng trước với bao nhiêu người mới nhiễm bệnh, bao nhiêu người chết, và số phần trăm người nằm bệnh ở ICU. Mỗi con số là một cuộc đời của ai đó và những người xung quanh họ. Mùa lễ Tạ Ơn, trong nhiều gia đình đã phải vắng đi người thân và chiếc ghế trống ngồi thương nhớ người đã mất. Covid-19 đã làm đảo lộn tất cả.

Giã từ 2020. Năm bầu cử Tổng Thống với tất cả sự háo hức của hai phe và số phiếu đi bầu vào kỷ lục. Bên ta. Bên mình. Và những comments từ độc giả qua lại nóng bỏng đôi lúc đến thô lỗ trên báo chí truyền thống. Nhiều gia đình cha mẹ và con cái hay anh em đã phải đi tới chỗ xích mích chỉ vì không đồng ý rằng chúng ta không nhất thiết phải đồng ý với nhau. Một cuộc bầu cử mà ai cũng phải theo dõi hết một tuần mới biết người thắng cuộc. Và trong lúc đó, Covid-19 vẫn cứ lên cao. Một mùa đông nguy hiểm đang đi tới.

Giã từ 2020. Xin gửi lòng tri ân đến các khoa học gia đã ngày đêm tâm huyết để tìm ra được vaccine. Tri ân đến các cơ quan của chính phủ và tư nhân tiếp tục làm việc phân phối lượng vaccine khổng lồ này ra các tiểu bang, quận hạt, và các thành phố xa xôi. Người ta nói đây là một đặc vụ của thế kỷ, một mission of a century. Và còn biết bao nhiêu người khác nữa đã tình nguyện đưa cánh tay lên để thử vaccine cho nên hôm nay chúng ta có thể dùng đến với một cấp số an toàn cao nhất.

Giã từ 2020. Năm phải đưa người mẹ thân yêu về cõi vĩnh hằng. Đã được 95 năm có mẹ nên không dám đòi hỏi gì hơn. Chỉ một niềm tri ân đến người và Thượng Đế.

Giã từ 2020. Tôi xin nhìn về phía trước cho một năm mới và một hy vọng mới, rằng đời sống sẽ trở lại bình thường và gia đình được đoàn tụ trong các mùa lễ hội.

Cầu xin ơn trên xoa dịu những linh hồn đã phải chết cô đơn vì đại dịch. Tôi giữ lại những trái tim của lòng nhân ái bởi đó sẽ là những bước chân vững chãi cho hành trình còn lại.

Posted in Tuyet Van | Tagged , , | Leave a comment

Tôi Về Hưu

Tôi về hưu vội vàng, không kèn trống, không diễn văn, và cũng không có một bữa tiệc nhỏ để vinh danh mình. Với trận đại dịch làm nền kinh tế tê bại, thiếu hụt ngân sách, hãng tôi làm đề nghị nhân viên về hưu sớm sẽ thưởng một số tiền gọi là đền bù. Tôi cũng đã tính về hưu nay mai nên sẵn lấy cơ hội này thì về luôn.

Từ nửa tháng Ba đến bây giờ tôi vẫn làm việc ở nhà. Ngày đến, tôi đem laptop, điện thoại và tấm badge vào hãng trả. Hãng còn chỉ vài người trực tại văn phòng. Gặp nhau, giơ nắm tay cao và cười chào qua tấm mask. Đồng nghiệp đãi cà phê Starbuck, bánh bagel, chụp cho vài tấm hình, rồi thì ra về. Về hưu trong mùa đại dịch thê thảm như người bại trận.

Tôi còn nhớ có lần tôi hỏi một người bạn, khi cô ấy về hưu, là đã làm việc gì trong ngày đầu tiên của hưu trí. Cô nói, ngủ, ngủ nhiều lắm. Riêng với tôi, chỉ thơ thơ thẩn thẩn bởi tôi không biết làm gì cả. Cuối cùng, tôi ngồi xuống đọc Yahoo News, xong, qua coi tin tức trên các đài truyền hình. Đổi từ đài này qua đài khác mà vẫn chưa hết được buổi sáng. Ai nói thời giờ là vàng bạc, chứ chỉ mới ngày đầu tiên về hưu, tôi đã thấy thời giờ nó rẻ như bèo.

Những khi còn đi làm tôi sợ nhất là phải thức giấc vào lúc hai, ba giờ sáng mà không làm sao dỗ lại giấc ngủ được. Đếm cừu, hít thở, coi TV, trằn trọc miết mới ngủ lại được. Thường những lúc như vậy, lại phải dậy đi làm trễ. Về hưu, nếu có thức nửa đêm thì cứ thức nửa đêm rồi đến sáu, bảy giờ sáng lại ngủ tiếp. Giờ giấc chỉ là 12 con số.

Sau vài ngày thơ thơ thẩn thẩn như vậy, tôi bắt đầu lên chương trình làm việc hàng ngày cho đàng hoàng. Đã có tuổi rồi, à không, đã về hưu rồi, không thể sống như một gã hippie hay một cô bé lọ lem được. Cái chương trình dài nguyên một trang giấy chia ra làm ba phần sáng, trưa chiều không kéo dài quá hơn tuần lễ. Đang ngồi làm massage cho khuôn mặt thì nghe tin bầu cử om om trên truyền hình nên tôi bỏ ra nghe tin. Tin tức lúc này rất nóng bỏng, nó nóng bỏng hơn khuôn mặt của tôi nhiều. Và cứ những trường hợp tương tự như vậy tôi đã không làm sao giữ được cái thời khoá biểu muốn ấn định.

Bạn tôi bảo, về hưu rồi, muốn làm gì thì làm, cần chi tới thời khoá biểu. Mấy mươi năm làm việc theo khuôn khổ, bây giờ cứ làm việc theo cảm tính. Vậy chứ, cuối cùng cô cũng nói, miễn sao ít nhất một ngày cũng phải hoàn thành một công việc, bất cứ là việc gì. Tôi cảm thấy như cô vừa mở cho tôi một cánh cửa. Tôi liền hỏi, vậy chứ tuần vừa qua đã làm được những gì. Không nhiều, cô trả lời, từ thứ Hai đến thứ Sáu không có làm gì hết, còn thứ Bảy và Chủ Nhật thì nghỉ giải lao. Nói xong, cô cười rồi cúp máy điện thoại luôn.

Vậy là mỗi ngày tôi có gắng thu xếp để làm xong một hai công việc. Có khi đó chỉ là đem xe đi rửa, hoặc hút bụi căn phòng, hoặc sắp xếp lại các tấm hình đã chụp từ bao năm nay. Công việc nào cũng tốn thời gian. Người Mỹ có câu, Things Take Time, thật là đúng, đặc biệt nếu đó là một việc làm cẩn thận. Mỗi ngày, tôi cố gắng làm xong một việc. Không chọn lựa. Tự nó đến, nếu cần, nếu tiện thì làm thôi. Vậy mà cũng hết ngày. Ngày nào cũng có việc bận bịu. Tôi cứ nói với chị tôi, may mà về hưu rồi.

Về hưu thời đại dịch như con cá bơi trong cái chậu nhỏ. Không đi đâu được hết. Muốn đi lên thăm con trai cũng không dám. Mùa lễ Tạ Ơn, chúng tôi nhà nào ở nhà nấy, tiệc ai nấy ăn. Và chắc chắc Noel hay Tết Tây cũng vậy thôi. Cuối tuần tôi thường đi hiking nhưng đi riết rồi cũng chán. Đi một hồi thấy cái trail nào cũng giống nhau, và biển nào cũng trời xanh mây trắng cả.

Cả một năm rồi tôi chưa bước vào rạp xi nê. Rạp có mở đâu mà bước. Broadway ở South Coast đóng cửa. Thuý Nga chờ ra show. Người Nam Cali thường đi Las Vegas vào cuối tháng Năm hoặc những dịp lễ cuối năm. Lâu nay chưa nghe bà con nào trở lại đó. Xa lộ rộng thênh thang nhưng thống đốc Cali đã căn dặn đến gần như năn nỉ, hunker down, nằm im tại chỗ.

Chị tôi khuyên nên kiếm một lớp nào của cộng đồng để học cho vui. Ý kiến rất hay vì mấy năm nay cộng đồng mình có mở nhiều lớp miễn phí không phải chỉ riêng vào ngày cuối tuần mà còn trong tuần nữa. Khi tôi gọi vào để tham vấn thì trường nào cũng đóng cửa cả. Có người còn hỏi lại, bộ chị không sợ dịch hả. Hỏi xong, căn dặn tôi sang năm sau trở lại để học.

Thật ra, thì công việc ở nhà có rất nhiều. Tôi nhận ra rằng, nếu có sở hữu thì có công việc. Chỉ cái việc sắp xếp lại các tấm hình theo thời gian, theo nơi chốn là một vấn để rồi. Email chưa kịp đọc chừng hai ngày là đã thấy ra một đống. Sáng nay nấu chay thì phải lo thu dọn những rau cũ quả thải ra để đem làm compost. Việc không bao giờ hết ngay cả cho người về hưu. Nhưng không sao. Đã mấy mươi năm làm việc theo khuôn khổ của người khác rồi, bây giờ tôi sẽ làm theo thời giờ của tôi. Không có gì phải vội vàng.Về hưu, thời giờ rất thong thả.

Người về hưu mặc dù chỉ có một ngày Chủ Nhật nhưng họ có đến sáu ngày thứ Bảy.

Posted in Tuyet Van | Tagged , | 1 Comment

Năm Ngoái Coi Phim Star War

Luke Skywalker and Darth Vader, hai cha con

Một năm rồi chưa bước vào rạp xi nê. Tháng Mười Hai năm nay kể chuyện tháng Mười Hai năm ngoái.

Ba mẹ con tôi hẹn nhau đi coi phim Star War, The Rise of Skywalker, cuốn phim thứ 9 và là phim cuối cùng của bộ phim trường kỳ này.  

Coi phim bây giờ thật thuận tiện. Cứ ngồi ở nhà đặt vé, lựa chỗ ngồi, đúng giờ thì tới rap. Những phim hot như phim Star War mấy năm trước phải tới đứng chờ sắp hàng dài để mua vé.

Bộ phim trường kỳ này bắt đầu với ba cuốn phim chính từ năm 1977 tới năm 1983. Ba cuốn này nói về cuộc đời của hai người trẻ sinh đôi một trai, một gái đã bị chia cách từ lúc mới sinh, họ đứng ra làm cuộc cách mạng chống lại với phe bạo tàn. Một nhân vật nổi tiếng của phe bạo tàn tên là Darth Vader.  

Mười sáu năm sau, từ 1999 đến 2005, ba cuốn phim Star War kế tiếp bắt đầu ra rạp. Mặc dù phim ra sau nhưng câu chuyện là từ bắt đầu, kể lại cuộc đời của Darth Vader và hai người trẻ này là ai . Người ta gọi 3 cuốn phim này là prequel phim.

Lúc này tôi đã có hai con trai. Chúng cũng mê Start War như mẹ. Đúng là như người ta thường nói, mẹ nào con nấy. Chồng tôi thì không, anh ấy chỉ thích phim chưởng Kim Dung. Khi thấy Costco có bán 6 cuốn DVD của bộ phim này với giá 100 đô là tôi đi mua liền về làm quà cho hai con. 100 đô bây giờ còn lớn nói gì tới 100 đô thời đó. Mua mà không dám nói cho ai biết vì sợ bà con phê bình cười cho. Những ngày nghỉ, những ngày hè đi chơi xa chúng tôi đều mang những cuốn DVD của phim nầy đem theo lên xe coi.

Khi 3 cuốn phim prequel này ra rạp là thời điểm cao của Star War bởi vì câu truyện đã giải thích rõ những chi tiết liên quan tới từng nhân vật. Nhân vật Darth Vader là một bad guy nhưng lại được nhiều fan hâm mộ. Anh thuộc về dòng họ Skywalker, xuất thân từ một gia đình nô lệ nghèo khổ. Trong lòng anh lúc nào cũng có sự phẫn nộ bởi những luật lệ ràng buộc. Yêu nhưng rồi không thể đứng cùng với phía người mình yêu. Và anh đã chọn con đường đen tối cho cuộc đời mình.

Ba mẹ con tôi đều thích nhân vật này. Phải nói là thích mù quáng. Thường mỗi khi đi bộ tôi hay ngân nga những bài hát cũ. Thời gian đang ra phim về Darth Vader tôi chẳng bao giờ trăn trở hỏi ông nhạc sĩ họ Trịnh hạt bụi nào đã hóa thân tôi nữa. Con trai tôi hóa trang thành Darth Vader cho Halowwen mấy năm liên tục. Còn tôi, tôi gọi kẻ bad guy này là người đàn ông thứ tư.

Rồi ba cuốn phim tiếp lại ra đời, bắt đầu năm 2015, nói về những thế hệ sau, những hậu duệ của Skywalker. 2015, 2017, 2019, ba mẹ con tôi lại hào hứng theo dõi sự phát triển của phim và bước vào rạp để coi vào tuần lễ đầu tiên nhất.

Trên xe ngồi ra về sau khi coi xong cuốn phim thứ chín, cuốn phim cuối cùng, chúng tôi trở nên im lặng, mỗi người theo đuổi một ý nghĩ riêng. Có lẽ ba mẹ con sẽ không có một lần thứ hai để cùng nhau coi một bộ phim trường kỳ với tất cả sự háo hức, chờ đợi, bàn tán qua bao nhiêu năm như với Star War. Chẳng phải ông triết gia Hy lạp ngày xưa đã nói, không bao giờ ta bước xuống dòng sông cũ lần thứ hai, đó sao. Cái không khí im lặng thật là lạ. Một chút như luyến tiếc, ngẩn ngơ. Một câu chuyện về chiến tranh, chánh và tà, gia đình phân ly và tái hợp của một hành tinh xa rất xa, một galaxy far far away.  

Nhưng thật ra câu chuyện hoàn toàn gần gũi với chúng ta, chẳng phải đó là cuốn lịch sử ta đã học tự thời tiểu học lên đến trung học đó sao. Chiến tranh? Có. Tà và Chánh? Có. Cách mạng. Hy sinh. Nội gian, âm mưu ám sát. Gia đình ly tán ở hai bên chiến tuyến. Có hết. Gia đình ly tán và sau hợp lại. Có luôn. Ở một đất nước non trẻ, những đau đớn như vậy là cả một huyền sử ca. Nội chiến của họ kéo dài chỉ ba năm. Chiến tranh kết thúc, người ta bắt tay nhau làm lại xã hội mới. Có thể họ vẫn không đồng quan điểm nhưng không có nhà tù hay sổ đen. Nếu lấy tấm áo của Hollywood ra thì đó là câu chuyện đã xảy ra trên trái đất này từ nhiều quốc gia qua mấy ngàn năm nay.

Chúng ta khác nhau rất nhiều thứ. Chủng tộc, màu da, văn hóa, ngôn ngữ. Nhưng chúng ta có cùng tiếng nói của trái tim, đó là sự xúc cảm và lòng ước mơ . Có lẽ vì vậy mà con người luôn có sự cảm thông nhau, và lịch sử luôn có sự lập lại.  

Thực ra thì ba mẹ con và chồng tôi đều đi coi cùng một cuốn phim. Nếu có khác, chẳng qua là nhà sản xuất.

Posted in Tuyet Van | Tagged | Leave a comment

Thư Gửi Người Lính Chết ở Trận Chiến Cuối Cùng

Hình: Triết Trần

Thư viết gửi cho anh
Anh có đọc được không từ bên kia thế giới?
Đã gần 50 năm rồi, thịt xương thành cát bụi
Hồn trên cao, anh có đọc được không?
Từ những ngày cuối Tháng Tư ở trận chiến cuối cùng
Chúng ta chưa nói lời vĩnh biệt
Và những ngày đầu của Tháng Năm mẹ anh ngồi sướt mướt
Sao thằng con không thấy về
Mưa ướt ở sân hè
Mầu mây xám thay cho vành tang trắng
Em của anh buồn im không dám
Tin rằng anh mình chắc đã ra đi.
Mộng mơ gì anh ấp ủ trước lúc ra đi.
Có phải sau trận đánh này anh sẽ về quê
Rồi đi hỏi cô bạn gái gần nhà
Quen đã mấy năm qua
Gia đình đang đợi cưới

Có phải sau trận đánh này anh sẽ về quê
Ôm thằng con vừa lên hai tuổi
Nó ở nhà có nội
Để vợ anh bán buôn hai buổi đi về
Anh ước mơ cuộc sống con mình sẽ khá hơn anh
Không cần cầm báng súng
Khỏi bom binh lửa
Chỉ nằm trong sách vở học đường

Anh đã tính làm gì sau trận đánh năm xưa
Về thành phố uống rượu bia và tìm gái gú?
Người ta nói, “tuổi trẻ anh đầu thai lầm thế kỷ”
Chắc không đâu, bởi đã có một lần
Anh vuốt mặt đồng đội mình
Lau thân thể nó với một niềm tôn kính
Anh sẵn sàng trở lại để chỉ làm vậy thôi
Để nó khỏi chết đơn côi
Trên ngọn đồi cao năm đó

Nhưng anh đã chẳng kịp về sau trận chiến năm xưa
Trận chiến cuối cùng của người lính trẻ
Những ngày cuối Tháng Tư trời có mưa nhè nhẹ
Đưa tiễn anh có lũ côn trùng
Và con chim sáng hôm sau cất tiếng hót nỉ non
Giữa không gian bốn bề ảo não
Lá thư nhận hôm kia vẫn còn trong túi áo
Nó nằm gần ngay cạnh trái tim
Kể cho anh nghe chuyện nhà mình
Nên anh sẽ không bao giờ đơn độc
Hồn bay cao anh nhìn từ con dốc
Đằng xa kia là đồng đội
Có cánh đồng đang mùa lúa mới
Cơ thể nhẹ nhàng anh bay bổng giữa trời xanh
Trời hôm nay sao thấy rất trong lành
Quê nhà anh hiền hòa
Cây có kết đơm hoa
Anh có bà mẹ già
Thương con còn phương xa
Mẹ ơi con đã về nhà
Thương cha nhớ mẹ con là mây bay

Trên nền trời đêm nay
Có một vì sao mới
Rực sáng bên cạnh hàng triệu triệu với những vì sao kia
Làm đẹp nền trời tối.
Người lính trẻ năm xưa
Tên gọi là Thiên Cổ

Posted in Tuyet Van | 1 Comment